• Polski

Ekologiczny plastik, jak coraz częściej dowodzą wielkie firmy, może mieć właściwości i wytrzymałość identyczną do tego syntetycznego. Ten wykonany ze skrobi może ulec biodegradacji nawet w przydomowym kompostowniku, a od niedawna możemy go przygotować również w domu, znacznie łatwiej niż mogłoby się wydawać. Wystarczy tylko, że zjemy kilka bananów.

Co zrobić ze skórką?

Znamy go jako świetne źródło witamin B6 i C, magnezu i potasu. Niektórzy mogą kojarzyć go też z działaniem przeciwnowotworowym, przeciwzawałowym i wspomagającym leczenie nadciśnienia. A to tylko wybrane właściwości owocu, którego na całym świecie produkuje się ponad 145 milionów ton rocznie - banana.

Niewielu z nas wie jednak, że to co wyrzucamy do kosza po zjedzeniu owocu i to, czego produkcja w samej Tajlandii wynosi 200 ton dziennie, czyli skórka, może z powodzeniem zastąpić wszechobecne tworzywa sztuczne. Ekologiczny, tani plastik do uzyskania nawet w warunkach domowych? Czemu nie?

Młodzi naukowcy

Projekt Elif Bilgin, w którym ustaliła ona procedurę tworzenia bioplastiku ze skórek banana otrzymał nagrodę Science in Action miesięcznika Scientific American i zwyciężył w konkursie Google Science Fair 2013 (wyniki tegorocznej edycji zostaną ogłoszone 6 sierpnia). 16 letnia Turczynka zwróciła uwagę na dużą zawartość skrobi w skórce, która to używana jest właśnie do tworzenia bioplastiku. Opracowanie procedury jego wytwarzania tak, by proces był efektywny i prosty, a produkt trwały, zajęło jej dwa lata.

Pieczone banany plastiki. Jak?

Instrukcja wykonania jest niezwykle prosta, poleca się wykorzystanie lekko jeszcze zielonych skórek od bananów.

Składniki:

  • Bananowa skórka
  • Woda destylowana
  • 0,5% roztwór Na2S2O5
  • 3ml 0,1 lub 0,5M HCl
  • 3ml 0,1 lub 0,5M NaOH
  • 2ml propano-1,2,3-triolu
  • Szklana pipeta
  • Zlewki
  • Palnik Bunsena
  • Bagietka szklana
  • Piekarnik
  • Szalka Petriego
  • Gaza
  • Blender

Sposób przygotownia:

  1. Przed gotowaniem i oczyszczaniem, skórkę należy zanurzyć w 0,5% roztworze pirosiarczynu sodu. 
  2. W tym czasie przygotować zlewkę 800ml z wodą destylowaną, doprowadzić do wrzenia na palniku Bunsena (z doświadczenia wiemy, że można zastąpić zwykłą kuchenką gazową). 
  3. Do wrzącej wody przenieść skórkę i gotować  30 minut. 
  4. Zlewkę należy następnie zdjąć z palnika, zdekantować wodę znad skórek i przykryć je suchą gazą, zostawić do wyschnięcia na 30 minut.
  5. Po wysuszeniu, skórki umieścić w zlewce o pojemności 800ml, zblendować do utworzenia pasty. 
  6. Do 25ml tak powstałej papki, umieszczonej w zlewce o pojemności 50ml, należy po kolei dodać:
    1. 3ml 0,1 lub 0,5M kwasu solnego, 
    2. 2ml  propano-1,2,3-triolu (lub prościej: gliceryny) 
    3. oraz 3ml 0,1 lub 0,5M wodorotlenku sodu.
    Po każdym etapie dokładnie zamieszać bagietką.
  7. Tak powstałą mieszaninę wylać na szalkę Petriego i umieścić w piekarniku, 
  8. piec pół godziny w 130°C.

Przepis rzeczywiście prosty, składniki łatwo dostępne. Według autorki projektu to metoda nie tylko do wykorzystania w przemyśle (może niedługo przed waszymi domami stanie osobny pojemnik na skórki od bananów?), ale też, a może przede wszystkim – w domu. Spróbujecie?

Przepis pochodzi ze strony GSF 2013

Ciekawostka

Najważniejszym producentem bioplastiku jest Amerykański NatureWorks, wykorzystujący głownie odpady kukurydziane. Ale równie dobrze można wykorzystać nasze ziemniaki czy zboża, tak jak w skórce od bananów, zawarta w nich skrobia to naturalny biopolimer. Dodatkową zaletą w wykorzystaniu skórek do produkcji bioplastiku jest to, że korzystamy z odpadów, nie „marnując” jedzenia.

Samanta Makurat

Studentka chemii na Uniwersytecie Gdańskim, zafascynowana możliwościami modelowania molekularnego. Entuzjastka natury.

artykuły

comments powered by Disqus