• Polski

Trudno sobie wyobrazić jak światło mogłoby zagrażać środowisku. Wszelkie skojarzenia łączące je z przyrodą są tylko pozytywne. Rośliny, zwierzęta, a także ludzie ściśle związani jesteśmy w cyklu materii, którego początkiem jest światło. Przecież życie na naszej planecie istnieje tylko dzięki słońcu i wydaje się być czynnikiem naturalnym i niezbędnym. Podobnie światło sztuczne – we współczesnym świecie nieodzowne. Jest jednak źródłem niebezpieczeństwa, którego powagę i rozmiary dopiero zaczynamy dostrzegać.

Udoskonalając i popularyzując żarówkę Thomas Edison nie przypuszczał pewnie, ze rozpoczyna właśnie erę rozświetlonej planety i zmusi nas do zmierzenia się z poważnym problemem. Tą trudną kwestią jest zanieczyszczenie świetlne, czyli wprowadzenie do atmosfery stworzonego przez człowieka światła o niepożądanym i szkodliwym działaniu. Sztuczne źródła światła sprawiają, że noce stają się coraz jaśniejsze.

Czego niby się bać?

Zanieczyszczenie świetlne dotyka nas wszystkich. Zaciera się naturalna granica pomiędzy nocą a dniem, czego skutkiem są zaburzenia snu i funkcjonowania całego organizmu. Szczególnie destabilizuje gospodarkę hormonalną poprzez negatywny wpływ na produkcję melatoniny. Hormon ten, wydzielany głównie podczas nocy, pełni ważną rolę w funkcjonowaniu zegara biologicznego naszego ciała, a drastyczne zaburzenia produkcji melatoniny zwiększają ryzyko zachorowalności na niektóre typy nowotworów.  

Zagrożenie dla przyrody

Liczne gatunki zwierząt są bardzo wrażliwe na sztuczne światło. Rozmycie różnicy pomiędzy dniem a nocą zakłóca zwyczaje płazów nocnych np. żab, a także prowadzi do dezorientacji migrujących ryb, wielu owadów takich jak ćmy oraz nocnych ptaków wędrownych. W konsekwencji gatunki wymierają na danym obszarze, co katastrofalnie wpływa na całe ekosystemy. Podatne na ten typ zanieczyszczenia są także rośliny, które traktują sztuczne światło jako przedłużenie dnia.

Spójrz w gwiazdy!

Tracimy z oczu niebo, w które wpatrywali się nasi przodkowie. Z wielu aglomeracji nie jesteśmy już wstanie dostrzec drogi mlecznej, a żeby mieszkańcy wielkich miast mogli oglądać zjawiska astronomiczne np. spadające gwiazdy, niektóre większe obiekty muszą zostać zgaszone. To być może błahe, ale pokazuje, jak bardzo zanieczyszczenie świetlne wpływa na otaczające nas środowisko. W Polsce obszarów ciemnego nieba pozostało już tylko kilka: http://www.ciemneniebo.pl/pl/obszary-cn-000. Może masz szczęście i mieszkasz w okolicy jednego z nich, posiadając tym samym przywilej podziwiania pięknego i rozgwieżdżonego nieba?

Straty światła i pieniędzy

W czasach gdy oświetlenie miejskie stało się nie tylko pragmatyczną potrzebą, ale także integralnym elementem krajobrazu naszych miast, trudno sobie wyobrazić by całkowicie z  niego rezygnować. I nie jest to konieczne! Wystarczy jedynie odpowiednie gospodarowanie, ponieważ wiele punktów oświetleniowych jest zainstalowanych w sposób nieprzemyślany, są one nieosłonięte i źle skierowane, działają w czasie, gdy jest to zbędne lub są jaśniejsze niż  to potrzebne.

Głównym zagadnienie jest wobec tego odpowiednie zaplanowanie infrastruktury oświetleniowej, a najprostszą zachętą ekonomia. Przecież mniejsze zużycie energii elektrycznej to niższe rachunki za prąd! A pieniądze, które w ten sposób zostaną w budżecie miasta czy innej organizacji można spożytkować znacznie lepiej niż na marnotrawstwo światła.

Zysk dla środowiska

Oświetlenie miejskie to nie tylko zagrożenia związane z natężaniem światła, ale także z zużyciem dużych ilości energii elektrycznej. Światowa energetyka jest w znacznym stopniu oparta na paliwach kopalnych, których spalanie przyczynia się do zanieczyszczenia atmosfery i zaburzenia równowagi w przyrodzie. Ograniczając zanieczyszczenie świetne przyczyniamy się nie tylko do wyeliminowania jego skutków, ale także do ochrony całej naszej planety. Tylko co my możemy zrobić?

Ochronę ciemnego nieba warto zacząć od siebie. Sprawdzić czy nie posiadamy nieodpowiednich typów lamp przydomowych albo czy nie oświetlamy podjazdu bez potrzeby. Warto zainteresować tym tematem lokalną społeczność, a także władze aby poszukać oszczędności w obszarze oświetlenia miejskiego. Zaangażowanie w tą idee nie tylko pozytywnie wpłynie na stronę finansową, ale przede wszystkim pozwoli na poprawę kondycji środowiska naturalnego i da szanse na zobaczenie nocnego nieba w całej jego okazałości.

Źródła:

Weronika Śliwa, Jakie są skutki zanieczyszczania światłem i jak się z nim walczy?, dostęp: http://www.swiatnauki.pl/8,461.html
Czym jest zanieczyszczenie światłem?, dostęp: http://www.astro.uni.wroc.pl/ciemna-strona-swiatla/css1/css1.html
Informacje zawarte na stronie programu Ciemne Niebo, dostęp: http://www.ciemneniebo.pl/pl/


Agnieszka Szostok

Zafascynowana naturą i zdrowym stylem życia. Studentka inżynierii środowiska, z pasją łączy nowoczesne technologie i potrzebę ochrony przyrody.

artykuły

comments powered by Disqus